عنوان اولیه پایان نامه


مقدمه
نظريه‌پردازي ارتباطات در معناي عام کلمه يکي از حوزه‌هاي بسيار مهم و تعيين‌کننده و در عين حال مغفول در ايران است. هر چند پيچيدگي موضوع و سختي‌هاي دسترسي به منابع، پژوهيدن در اين حوزه را با دشواري‌هايي همراه ساخته است، اما ضرورت توليد دانش بومي در اين حوزه باعث گرديده است تا بگوييم هيچ جايگزيني براي پ‍ژوهيدن در نظريه‌پردازي ارتباطات وجود ندارد.
به مدد چرخش پارادايمي در رشته‌ي ارتباطات - که برخي از آن به عنوان "چرخش چندفرهنگي" (Multicultural Turn) در رشته ياد مي‌کنند- تحقيقات گسترده‌اي در تبيين  اروپايي-آمريکايي‌محورِبودن(Euro-U.S.-centered) نظريه‌ي ارتباطات و ارائه‌ي ديدگاه‌هاي جديد بر مبناي چارچوب‌هاي فرانظري (Metatheoretical Frameworks) متفاوت انجام گرفته و مي‌گيرد. (از آن جمله مي‌توان به انديشه‌هاي مولانا ، ميايک، ديسانيک، کينيسايد و ... اشاره کرد)    
در اين ميان، براي ما دانشگاهيان مسلمان حوزه‌ي ارتباطات، توجه به قرآن کريم و سنت در سطحي بنيادين، و نيز ميراث انديشه‌ي اسلامي داراي اهميتي بنيادين است. از اين رو در اين پايان‌نامه با تمرکز بر آراي دو تن از فيلسوفان و انديشمندان معاصر شيعي، علامه طباطبايي و علامه جعفري (رحمه‌الله عليهما)- که بررسي آثار آن‌ها نشان از ظرفيت بسيار بالاي انديشه‌هاي اين دو بزرگوار در سهيم‌شدن در نظريه‌ي ارتباطات دارد- گامي در راستاي نظريه‌پردازي اسلامي ارتباطات برداشته خواهد شد.
قالب کلي پايان‌نامه
پس از بررسي جوانب مختلف موضوع و نيز بررسي تجربيات ساير سنت‌هاي غيرغربي، در دو بخش به طرح اين موضوع خواهيم پرداخت.
در بخش نخست، با در نظر گرفتن اين نکته که برخورد اسلام و نظريه‌ي ارتباطات عمدتاً در سطح فلسفه و فرانظريه اتفاق مي‌افتد – همانگونه که مولانا، کريگ و کينيسايد نيز به اين امر اشاره مي‌کنند- به تبيين ابعاد مختلف فلسفه و فرانظريه‌ در نظريه‌پردازي ارتباطات خواهيم پرداخت. در اين قسمت، با تمرکز بر انديشه‌هاي فلسفي علامه طباطبايي و علامه جعفري (رحمه‌الله عليهما) تلاش خواهد گرديد تا منظري اسلامي در سطح فرانظريه‌ي ارتباطات تبيين گردد.
در بخش دوم، اين نکته مد نظر قرار مي‌گيرد که مفاهيم قلب نظريه‌ها مي‌باشند. اگر مفاهيم اسلامي متمايز و متفاوتي وجود نداشته باشد (که وجود دارد) بنابراين صحبت از نظريه‌پردازي اسلامي ارتباطات نيز بي‌معني خواهد شد. نظريه‌هاي منبعث از مفاهيم بنيادين مطرح شده توسط انديشمندان اسلامي مي‌تواند مبنايي براي نظريه‌پردازي اسلامي ارتباطات فراهم آورد. پس از بررسي آثار و انديشه‌هاي علامه طباطبايي و علامه جعفري (رحمه‌الله عليهما) دو مفهوم بنيادين "ولايت" (مطرح شده توسط علامه طباطبايي) و "حيات معقول" (مطرح شده توسط علامه جعفري) انتخاب گرديد. در بخش دوم پايان‌نامه، تلويحات ارتباطي (Communicative Implications) اين دو مفهوم مورد بررسي قرار خواهد گرفت.
سؤالات اساسي:
برخورد اسلام و نظريه‌ي ارتباطات در چه سطحي و به چه نحو مي‌باشد؟
با تمرکز بر آراي فلسفي علامه طباطبايي و علامه جعفري، چه رهيافت اسلامي به فرانظريه‌ي ارتباطات قابل ارائه است؟
با اتخاذ کدام مبناي روش‌شناختي مي‌توان به بازخواني ميراث انديشه‌ي اسلامي در حوزه‌ي ارتباطات پرداخت؟
چه تلويحات ارتباطي از انديشه‌هاي علامه طباطبايي و علامه جعفري قابل استنباط است؟