جمعه بیست و دوم شهریور 1387
از فلسفه ارتباطات تا آشنایی و گفتگو با پروفسور کریگ
از فلسفه ارتباطات تا آشنایی و گفتگو با پروفسور کریگ
ایام با برکت ماه رمضان را خدمت تمام خوانندگان محترم تبریک عرض می کنم
. بعد از ماجرای یادداشت دکتر آشنا پیرامون پروفسور مولانا، چند یادداشت انتقادی تفصیلی پیرامون مسائل دانشکده و دکتر آشنا آماده کرده ام که ان شا الله با شروع سال تحصیلی آن ها را منتشر خواهم کرد تا تأثیرگذاری بیشتری داشته باشد. هر چند معتقدم پرداختن به موضوعات اینچنینی خود انتقادی جدی است به کارهایی که باید می شده و نشده است و کارهایی که باید یک استاد انجام می داده و یک دانشجو انجام داده است.بگذریم
. حتماً می دانید که دیر ایامی است که موضوع "فلسفه ارتباطات" به یکی از موضوعات مورد علاقه بنده تبدیل گردیده است. بسیار خوشحالم که بدون حمایت مرکز خاصی و تنها با تکا به تلاش های شخصی و با کمک خداوند متعال به دستاوردهای بسیار ارزشمندی در این زمینه دست یافته ام. آرشیوی بسیار کامل در کنار تولیداتی مهم. از دیدگاه بنده، موضوع فلسفه ارتباطات یک موضوع در عرض سایر موضوعات نیست. بلکه پاسخ به یک سری سوالات بنیادین است که بدون آن همه چیز هیچ است. بنابراین مفتخرم که به اطلاع جامعه ارتباطات ایران برسانم که با تلاش شخصی جمعی از دانشجویان (تأکید می کنم دانشجویان) ایران نیز دارای این پتانسیل گردید که جزو معدود کشورهایی باشد که دارای فن آوری "فلسفه ارتباطات" باشد.نخستین آشنایی بنده با پروفسور روبرت کریگ به حدود 5 ماه پیش برمی گردد. زمانی که پیرامون موضوع فلسفه ارتباطات تحقیق و بررسی می کردم. در جریان یافته هایم متوجه شدم که در ICA (انجمن بین المللی ارتباطات) گروهی با عنوان فلسفه ارتباطات وجود دارد که جزو گروه های برجسته و ممتاز در این زمینه می باشد. اما متأسفانه استفاده از محصولات و دستاوردهای این گروه عمومی نبوده و فقط مخصوص اعضا بود. بنابراین نتوانستم اطلاعات دقیق تری از فعالیت آن ها بدست آورم. فقط به مقاله ای با عنوان "PARADIGM SHIFTS: RECALLING THE EARLY ICA AND THE LATER PHILCOM" را به صورت متن کامل بدست آوردم که توضیحات اندکی درباره نوع نگاه این گروه در اختیار قرار می داد.
گروه فوق الذکر(ICA-PHIlCOM) یک ایمیل گروهی نیز داشت که من با ارسال نامه ای به آن گروه از آن ها درخواست راهنمایی و معرفی منابع کردم. دو نفر در این گروه اینترنتی پاسخ نامه من را دادند. یکی از آنها دکتر مهدی سمتی، استاد ایرانی الاصل در حوزه ارتباطات بین الملل بود که چند بار دانشگاه ما هم آمده بود. وقتی اولین بار سمتی را دیدم فکر نمی کردم که او درباره فلسفه ارتباطات نیز کار کرده باشد. بنابراین خیلی با او صحبت نکردم. توضیحات وی در پاسخش بسیار کوتاه بود اما نشان می داد که وی به حوزه فلسفه و به خصوص سنت آلمانی آن علاقمند بوده و مطالعاتی در این زمینه داشته است.
بگذریم. نفر دوم روبرت کریگ یا باب کریگ بود. او ضمن پاسخ کوتاهی یکی از مقالات خود ا معرفی کرده بود که نزدیک به این فضا بود. وقتی اولین بار اسم کریگ را دیدم، فکر نمیکردم که حدود 15 بار با وی تبادل ایمیل داشته باشم و چند بار نیز به صورت تلفنی با وی گفتگو داشته باشم. مقاله ای که او معرفی کرده بود، مقاله ای بسیار مهم و استراتپیک بود و طبق معمول جزو عناوینی بود که نه تنها دانشجویان که اساتید برجسته ارتباطات در ایران، حتی اسم این مقاله را نیز نشنیده بودند. به اعتقاد بنده خواندن و تأمل درباره این مقاله برای هر دانشجوی ارتباطات واجب است. اما ما که سراغ این جور بحث ها نمی رویم. چون که قرار نیست چیزی تولید کنیم و اگر ما به این بحث ها بپردازیم، بحث های مزخرف خودمان رو زمین می ماند. تاز ما که سواد خواندن این نوع مقالات را نداریم. باشد تا در یادداشت مستقلی به این مقاله که اگر ناشر قابلی باشد آن را ترجمه خواهم کرد، بپردازم. متن کامل این مقاله در اینترنت موجود نمی باشد اما خود آقای کریگ لطف کردند و مقاله را برای بنده فرستادند.
همین مقاله زمینه ای فراهم کرد که به وب سایت شخصی کریگ سر بزنم و با آثار و اندیشه های او آشنا شوم. روزمه 24 صفحه ایش بسیار برایم جالب بود. خلاصه زیر را ببینید:
Robert T. Craig is Professor of Communication, University of Colorado at Boulder, where he has been on the faculty since 1990 and served as chair of the Department of Communication for 2001-2005. His academic degrees are from the University of Wisconsin-Madison (BA, 1969), and Michigan State University (MA, 1970 and Ph.D., 1976). Previous faculty appointments have been at Temple University, the University of Illinois at Chicago, Penn State, the University of Wisconsin-Madison, and the American University of Beirut.
Robert T. Craig is Professor of Communication, University of Colorado at Boulder, where he has been on the faculty since 1990 and served as chair of the Department of Communication for 2001-2005. His academic degrees are from the University of Wisconsin-Madison (BA, 1969), and Michigan State University (MA, 1970 and Ph.D., 1976). Previous faculty appointments have been at Temple University, the University of Illinois at Chicago, Penn State, the University of Wisconsin-Madison, and the American University of Beirut.
Craig’s teaching and research have addressed topics in communication theory and philosophy, discourse analysis, and argumentation. His article, "Communication Theory as A Field" (1999) received both the International Communication Association’s Best Article Award and the National Communication Association’s Golden Anniversary Monograph Award in 2000. Theorizing Communication: Readings Across Traditions (with Heidi L. Muller) was published by Sage in 2007. Current projects include discourse analytic studies of metadiscourse and a book manuscript on communication theory forthcoming with Blackwell Publishing.
Craig’s professional activities have included conference presentations and invited lectures, participation on the editorial boards of scholarly journals and book series, and service to academic institutions and professional organizations. He was founding editor of Communication Theory, a journal of the International Communication Association (ICA) that began publication in 1991. He was president of the International Communication Association for 2003-2004 and program chair for ICA’s 2003 annual conference. He currently serves as Series Editor for the ICA Handbook Series, and as an advisory editor for the International Encyclopedia of Communication. He also edits discourses | theory
نقطه نظر و رویکرد وی در تألیفات و تدریس هایش بسیار برایم جالب بود. کریگ رئیس سابق ICA بوده و دارای تألیفات متعددی است که عمده آن ها در حوزه مبانی ارتباطات می باشد. کریگ فرد مناسبی بود تا برخی از ایده ها و دیدگاه هایم در حوزه مبانی ارتباطات را با وی در میان بگذارم. "Your thoughts about an Islamic tradition of communication theory are also interesting" این قسمتی از ایمیل کریگ می باشد که در پاسخ به طرح ایده ای از سوی بنده مطرح گردیده است. یادم می آید همین ایده در جمعی دیگر از اساتید مطرح گردید ولی با تمسخر روبه رو گردید. خوب آدم باید بداند که هر حرفی را به اهل و صاحبش بگوید. به آن ها که اهل فکرند و مثل بعضی از استادهای ما اینقدر غرب زده، تقلیدگرا و کوته فکر نیستند. موضوع بومی بودن علم و نیاز ما به ارتباطات اسلامی و ایرانی و حرکت ما به این سمت برای وی کاملاً حل شده بود و او التماس دعا داشت که روزی ارتباطات اسلامی تولید شود:
"As communication theory is received in different cultures, ideas about communication native to those cultures will enter the conversation and sometimes will form new traditions (I mean, new to the field of communication theory, although the traditions themselves may be very old). For example, East Asian scholars have written extensively in recent years about the Euro-centric bias of communication theory and have proposed theories of communication based on Asian traditions. I would expect a similar process to occur in Iran or other Islamic cultures."
و اما کتاب 2007 وی نیز بسیار برایم جالب بود. چه می شود روزی دانشجویان ایرانی ارتباطات به جای این که در درس نظریه های ارتباطات حرف های تکراری و قدیمی مک کویل را که فقط در حوزه رسانه های جمعی میباشد بخوانند، این کتاب را بخوانند. خوب کتابخانه های ما که این کتاب را ندارند. استادهای ما هم که نمی شناسند. کریگ با عرض شرمندگی و با توجه به محدودیت های کپی رایت تنها فصل آخر این کتاب را برایم فرستاد و من در تلاشم این کتاب را بخرم و البته دقیق بخوانم. اسم این کتاب " Theorizing Communication: Readings Across Traditions " می باشد که انتشارات سیج آن را منتشر کرده است. اطلاعات زیر را در مورد کتاب بخوانید:
Theorizing Communication: Readings Across Traditions is the first collection of primary-source readings built around seven traditions of communication theory— rhetorical, semiotic, phenomenological, cybernetic, sociopsychological, sociocultural, and critical.. The selected readings illustrate the history of each tradition and current trends. Enhancing the readings are introductory essays and sets of projects for theorizing through which the editors highlight contemporary interpretations, new directions, and/or hybrid approaches to studying communication theory.
Key Features:
·
Includes key primary source readings that have helped to define the field of Communication Theory: This collection of readings is not available elsewhere and frees instructors from having to design their own course packs.·
Offers a comprehensive view of communication theory by not limiting content to a single approach: This book is the first collection of readings on communication theory based on Robert T. Craig’s seven traditions of communication theory.·
Provides much more than just readings: Original introductions help to explain, locate, and explore complexities surrounding each of the readings. The concluding chapter suggests future directions for the field.·
Allows students to engage and interact with each tradition: Each unit ends with suggested future readings as well as projects to help students apply and extend the unit’s key ideas.به نطر بنده ما زمانی در ارتباطات به جایی می رسیم که اساتید و دانشجویان ما کتاب هایی با موضوعات اینچنینی را بخوانند. می گویند ایجاد تحول خیلی سخت است. اصلاً اینگونه نیست. کافی است نسل دیگری بیاید که عمیق تر فکر کند و البته افق چندان روشنی برای این امر دیده نمی شود.
علی الظاهر یکی از مترجمین مطرح ارتباطات قصد ترجمه این کتاب را دارد. با ایشان صحبت کردم و ترجمه این کتاب را نیز به اطلاع کریگ رساندم. او گفت:" It is very interesting to learn that someone in Iran is translating my book into Farsi". این که یکی از اساتید ارتباطات به این کتاب توجه کرده است خود خیلی ارزشمند است. اما چند جمله اول گفتگو افق روشنی از ترجمه فرا رو قرار نمی داد. یک اشتباه فاحش در ترجمه عنوان کتاب! البته امیدوارم درست شود.
و اما مقاله ای از کریگ ترجمه گردید که در یادداشت بعدی به آن خواهم پرداخت.

