یکشنبه یکم شهریور 1388
دومین دوره علمی-پژوهشی «دعوت» آغاز شد
صبح دیروز با حضور پروفسور مولانا دومین دوره علمی-پژوهشی دعوت کلید خورد. این دوره جستاری نظری در حوزه رشته ارتباطات است.
به گزارش شبکه ایران به نقل از وبلاگ اطلاعرسانی دعوت، صبح دیروز با حضور پروفسور مولانا دومین دوره علمی-پژوهشی دعوت کلید خورد.
پروفسور
سیدحمید مولانا(استاد برجسته علوم ارتباطات) در سخنانش با اشاره به
ریشههای پیدایش علم ارتباطات در ایران، از لزوم توافق و اجماع در معنای
ارتباطات سخن گفت که مشروح این صحبت در روزهای آینده در شبکه ایران منتشر
خواهد شد.
دوره علمی-پژوهشی دعوت، توسط «کانون ارتباطپژوهان جوان»
با همکاری «بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(علیهالسلام)»، «بنیاد فرهنگی
مولانا» و «دفتر مطالعات و برنامه ریزی رسانهها» برگزار شده است. این
دوره با عنوان نواندیشی در دانش ارتباطات، به جستاری در بنیانهای نظری
این رشته میپردازد. جمعی از استادان ارتباطات در حوزه و دانشگاه در این
دوره علمی و پژوهشی به ارائه بحث خواهند پرداخت.
درباره «دعوت»
محتوای این دوره مباحثی درباره «مبانی فرهنگ و ارتباطات» با رویکرد و تأکیدی اسلامی است و عنوان آن نیز با الهام از آیه 14 سوره رعد انتخاب شده است: «لَهُ دَعوَة الحَق». دعوت از مهمترین کلیدواژههای قرآنی در حوزه فرهنگ و ارتباطات است که تمام مبانی و متعلّقات آن در قرآن کریم بیان شده است. این مفهوم هم متضمّن ارتباطات بوده و در مقابل مفهوم پروپاگاندا قرار میگیرد و هم نوعی رویکرد و دغدغه فرهنگی در ارتباطات را نشان میدهد.
افزایش ظرفیت دعوت
این
دوره در سال گذشته با ظرفیتی کمتر از امسال برگزار شده بود. اما امسال
وضعیت به گونه دیگری بود. در روزهای اخیر مهدی یوسفی دبیر دومین دوره
علمی-پژوهشی دعوت، از افزایش ظرفیت دوره به علت استقبال پیشبینینشده
دانشپژوهان خبر داد. یوسفی در این زمینه گفته بود: تقریبا دوبرابر تعداد
پیشبینیشده برای دوره ثبت نام کردند که ما ناچار به افزایش ظرفیت دوره
شدیم.
در واقع از آنجایی که ثبت نام در دوره دعوت به شکل حضوری و
اینترنتی انجام شده بود، تعدادی از متقاضیان که به صورت اینترنتی ثبت نام
کرده بودند، نتوانسته بودند در موعد مقرر فرآیند ثبت نام را به پایان
برسانند که با افزایش ظرفیت دوره، این مشکل هم حل شد. به این ترتیب در این
دوره تمامی ثبتنامکنندگان میتوانند در دوره-که البته از دیروز آغاز
شده است- حضور پیدا کنند.
ساختار کلی دومین دوره دعوت: نواندیشی در دانش ارتباطات
پس از برگزاری موفقیت آمیز نخستین دوره-که برای دانشجویان رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(علیهالسلام) برگزار شد- دوره دوم در سطح دانشجویان رشته ارتباطات دانشگاههای تهران برگزار شده است. به این ترتیب شبکهای از دانشجویان و پژوهشگران دانش ارتباطاتِ علاقهمند به مباحث نظری به ویژه مطالعات اسلامی و بومی شکل خواهد گرفت. در این قسمت به طرح مباحثی در رابطه با ساختار کلی دوره دوم میپردازیم.
ساختار دوره
دوره
دوم دعوت به مدت یک هفته از 10 تا 16 مرداد ماه 1388 در دانشگاه امام صادق
(ع) برگزار شده است. در این دوره دو قالب کلی برای برنامهها در نطر گرفته
شده است. قالب نخست سخنرانیها و ارائهها است که این سخنرانیها در قالب
دو جلسه 100 دقیقهای از روز شنبه تا پنجشنبه، صبحها برگزار میشود. پس
از طرح مباحث سخنرانان نیز فرصتی برای پرسش و پاسخ فراهم خواهد شد.
«همانگونه
که از نام دوره برمیآید در دوره دوم و در قسمت سخنرانیها تلاش میشود تا
با بررسی بنیانهای نظری دانش ارتباطات، از منظری نو به این دانش نگاه
شود. هر حوزه دانشی مبتنی بر یک سری مباحث و مفاهیم بنیادین است که بدون
فهم آنها نظریهپردازی در آن علم صورت نمیگیرد و این مشکل اساسی
ارتباطات در ایران است. در حالی که عمده مباحث ارتباطات در ایران تنها در
برخی مباحث در حوزه رسانه و جامعه اطلاعاتی و مباحث اینچنینی خلاصه
میشود، اما حوزههایی از ارتباطات وجود دارد که دارای اهمیت بسیاری بوده
و علاوه بر این با فرهنگ اسلامی و ایرانی ما نیز سازگارتر است. در این
دوره تلاش میشود تا به این نوع مباحث پرداخته شود». این مختصری از هدف
گروه برگزارکننده دعوت برای برگزاری این طرح است. حال آنکه چقدر این نظر
با واقعیت منطبق است و در واقع اینکه آیا الگوهای ارتباطی غرب یا حدّاقل
بخشی از آن به دین ما قرابتی دارد یا نه، مسألهای است که باید در فرصتی
دیگر آن را به قضاوت نشست.
از آنجا که بسیاری از گرههای آموزش و پژوهش
ارتباطات در ایران به مسائل مبانی برمیگردد، تلاش شده است تا علاوه بر
افراد برجسته و صاحبنظر در حوزه ارتباطات، از استادان و صاحبنظران سایر
حوزهها از جمله فلسفه و علوم اجتماعی و نیز علوم اسلامی که علاقمند به
مباحث حوزه ارتباطات بوده و در فعالیتهای پژوهشی خود به این حوزهها
نزدیک شدهاند نیز استفاده شود. موضوعاتی همچون "اسلام و ارتباطات"،
"فلسفه و نظریه ارتباطات"، " بررسی علوم ارتباطات در ایران"، "ارتباطات
سیاسی و دیپلماسی عمومی" و... از جمله موضوعات مطرح در سخنرانیهای این
دوره است.
آیتالله محمدتقی مصباحیزدی، حجةالإسلام سیدمهدی
میرباقری، پروفسور سیدحمید مولانا، دکترغلامحسن ابراهیمیدینانی،
دکترابراهیم فیاض، دکترسعید زیباکلام، دکترغلامرضا آذری، دکترفؤاد ایزدی و
دکتر حسن عباسی از سخنرانان دعوت88 هستند.
بخش دوم جلسات روزانه را میزگردهای «واکاوی مسائل روز ارتباطات در ایران» تشکیل میدهد. به جهت تنوع در طراحیها و جلب علایق و سلایق مختلف شرکتکنندگان و در جهت متعادل شدن ثقل نظری و عملی دوره، عصر هر روز مسائل و مشکلات واقعی در حوزه ارتباطات به بحث و بررسی کارشناسان و دانشجویان گذاشته خواهد شد. هر میزگرد متشکّل از یک کارشنان به عنوان مدیر بحث و سه ارائهدهنده خواهد بود که از جنبههای مختلف به موضوع بحث خواهند پرداخت. این جلسات به صورت چالشی و با مشارکت شرکتکنندگان برگزار خواهد شد.
برنامههای جنبی
مستندهای
تلویزیونی همواره برای دانشجویان و به ویژه دانشجویان رشته ارتباطات جذاب
است، مخصوصاً اگر در رابطه با اسلام و ایران باشد. در چند سال اخیر ایران
بسیار مورد توجه شبکههای خارجی بوده و مستندهای زیاد و جالبتوجهی در این
زمینه تولید شده است. روزهای دراز تابستان فرصتی برای دانشجویان فراهم
خواهد ساخت تا پس از فراغت از بحثهای نظری و مشارکت در میزگردهای داغ
روزانه، به تماشای جدیدترین مستندهای شبکههای غربی درباره اسلام و ایران
بنشینند. در این قسمت و به تناسب موضوع، از حضور کارشناسان برای نقد و
بررسی این مستندها نیز استفاده خواهد شد.
در پایان دوره و متناسب با
ایام مبارک نیمه شعبان نیز سفر زیارتی قم در نظر گرفته شده است. اردوی
علمی-تفریحیِ کوتاهمدت کاشان نیز به برنامههای دوره دعوت اضافه شده تا
مجموعهای کامل برای دانشجویان فراهم شود. همچنین شرکتکنندگان فعال دوره
از سوی نهادهای برگزارکننده گواهینامه شرکت در دوره را دریافت خواهند
نمود.
پایان مطلب/
• لینک ثابت •
دوشنبه هفتم اردیبهشت 1388
طرح اولیه پایان نامه: به سوی نظریه پردازی اسلامی ارتباطات
اشاره
در این یادداشت، طرح اولیه پایان نامه کارشناسی ارشد خود را در اختیار تمام خوانندگان عزیز قرار می دهم. امیدوارم همچون یادداشت های قبلی با نظرات خوب و سازنده خود مرا در این تحقیق بنیادین و بسیار مهم یاری کنید. البته تأکید می کنم که این فقط یک طرح اولیه است و چارچوب نظری پایان نامه در حال تکوین می باشد.
پروفسور سيد حميد مولانا
دکتر ابراهيم فياض
نظريهپردازي ارتباطات در معناي عام کلمه يکي از حوزههاي بسيار مهم و تعيينکننده و در عين حال مغفول در ايران است. هر چند پيچيدگي موضوع و سختيهاي دسترسي به منابع، پژوهيدن در اين حوزه را با دشواريهايي همراه ساخته است، اما ضرورت توليد دانش بومي در اين حوزه باعث گرديده است تا بگوييم هيچ جايگزيني براي پژوهيدن در نظريهپردازي ارتباطات وجود ندارد.
به مدد چرخش پارادايمي در رشتهي ارتباطات - که برخي از آن به عنوان "چرخش چندفرهنگي" (Multicultural Turn) در رشته ياد ميکنند- تحقيقات گستردهاي در تبيين اروپايي-آمريکاييمحورِبودن(Euro-U.S.-centered) نظريهي ارتباطات و ارائهي ديدگاههاي جديد بر مبناي چارچوبهاي فرانظري (Metatheoretical Frameworks) متفاوت انجام گرفته و ميگيرد. (از آن جمله ميتوان به انديشههاي مولانا ، ميايک، ديسانيک، کينيسايد و ... اشاره کرد)
در اين ميان، براي ما دانشگاهيان مسلمان حوزهي ارتباطات، توجه به قرآن کريم و سنت در سطحي بنيادين، و نيز ميراث انديشهي اسلامي داراي اهميتي بنيادين است. از اين رو در اين پاياننامه با تمرکز بر آراي دو تن از فيلسوفان و انديشمندان معاصر شيعي، علامه طباطبايي و علامه جعفري (رحمهالله عليهما)- که بررسي آثار آنها نشان از ظرفيت بسيار بالاي انديشههاي اين دو بزرگوار در سهيمشدن در نظريهي ارتباطات دارد- گامي در راستاي نظريهپردازي اسلامي ارتباطات برداشته خواهد شد.
قالب کلي پاياننامه
پس از بررسي جوانب مختلف موضوع و نيز بررسي تجربيات ساير سنتهاي غيرغربي، در دو بخش به طرح اين موضوع خواهيم پرداخت.
در بخش نخست، با در نظر گرفتن اين نکته که برخورد اسلام و نظريهي ارتباطات عمدتاً در سطح فلسفه و فرانظريه اتفاق ميافتد – همانگونه که مولانا، کريگ و کينيسايد نيز به اين امر اشاره ميکنند- به تبيين ابعاد مختلف فلسفه و فرانظريه در نظريهپردازي ارتباطات خواهيم پرداخت. در اين قسمت، با تمرکز بر انديشههاي فلسفي علامه طباطبايي و علامه جعفري (رحمهالله عليهما) تلاش خواهد گرديد تا منظري اسلامي در سطح فرانظريهي ارتباطات تبيين گردد.
در بخش دوم، اين نکته مد نظر قرار ميگيرد که مفاهيم قلب نظريهها ميباشند. اگر مفاهيم اسلامي متمايز و متفاوتي وجود نداشته باشد (که وجود دارد) بنابراين صحبت از نظريهپردازي اسلامي ارتباطات نيز بيمعني خواهد شد. نظريههاي منبعث از مفاهيم بنيادين مطرح شده توسط انديشمندان اسلامي ميتواند مبنايي براي نظريهپردازي اسلامي ارتباطات فراهم آورد. پس از بررسي آثار و انديشههاي علامه طباطبايي و علامه جعفري (رحمهالله عليهما) دو مفهوم بنيادين "ولايت" (مطرح شده توسط علامه طباطبايي) و "حيات معقول" (مطرح شده توسط علامه جعفري) انتخاب گرديد. در بخش دوم پاياننامه، تلويحات ارتباطي (Communicative Implications) اين دو مفهوم مورد بررسي قرار خواهد گرفت.
سؤالات اساسي:
برخورد اسلام و نظريهي ارتباطات در چه سطحي و به چه نحو ميباشد؟
با تمرکز بر آراي فلسفي علامه طباطبايي و علامه جعفري، چه رهيافت اسلامي به فرانظريهي ارتباطات قابل ارائه است؟
با اتخاذ کدام مبناي روششناختي ميتوان به بازخواني ميراث انديشهي اسلامي در حوزهي ارتباطات پرداخت؟
چه تلويحات ارتباطي از انديشههاي علامه طباطبايي و علامه جعفري قابل استنباط است؟
یکشنبه یازدهم آذر 1386
تاملاتی در باب ارتباطات ديني در قرآن کريم
تاملاتی پیرامون ارتباطات ديني در قرآن کريم
پاسخ به سوالاتی پيرامون آيهي 125 سورهي نحل
اشاره
در يادداشت قبلي اشارهاي داشتيم بر برداشت هاي مختلفي که ميتوان از عبارت
"ارتباطات ديني" داشت. در اين يادداشت به سراغ قرآن کريم رفته و بر مبناي قرائت
سوم از "ارتباطات ديني" ( به معناي تبيلغ دين) و با محور قرار دادن آيهي 125 سورهي
نحل به بررسي ديدگاههاي قرآن دربارهي ارتباطات ديني و برخي از مهمترين سوالات
پيرامون اين آيهي شريفه پرداخته ايم. لازم به ذکر است اين نوشتار به عنوان تحقيق
درسي براي درس "تفسير موضوعي" که توسط آيت الله مصطفوي تدريس
ميگردد، آماده گرديده است.
مقدمه
" ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ"
آيهي مطروحه يکي از آيات اساسي و کليدي در فهم مفهوم تبليغ از ديدگاه قران کريم است. مفسرين ذيل اين آيه نکات زيادي را طرح نمودهاند که در اين تحقيق تلاش داريم تا اين نکات را حول پاسخ به دو سؤال زير مطرح سازيم:
1- آيا تطبيق مفردات قرآني اين آيه با اصطلاحات منطقي صحيح ميباشد؟
2- چرا موعظه توصيف به حسنه گرديده است اما جدل به احسن؟
بقیه را در ادامه ی مطلب بخوانید...
ادامه مطلب
شنبه بیست و ششم آبان 1386
درآمدی بر مباني ارتباطات ديني در فضاي سايبر
درآمدی بر مباني ارتباطات ديني در فضاي سايبر
در این یادداشت به بررسی اجمالی مبانی ارتباطات دینی در فضای سایبر و تصورات مختلفی که می توان از آن نمود پرداخته ام.هر چند از منابعی استفاده کرده ام اما در این یادداشت بیشتر در پی روشن ساختن فضای موضوع بودم تا یک مقاله ی علمی
موضوع ارتباطات ديني در محيط ساير، مقوله اي است که بسياري از عالمان رشتهي ارتباطات که دغدغه هاي ديني دارند و نيز متفکران ديني که با فضاي سايبر کمابيش آشنا هستند، به آن پرداختهاند. گسترش و فراگيري اينترنت در چند سال اخير در کشور ما، فعاليتهاي نسبتاً موفق ساير اديان در فضاي سايبر و ... از جمله عواملي است که باعث گرديده اين موضوع به شکل جدي در کشور ما مطرح گردد. با اين حال اگر در رابطه با اين موضوع جستجوي مختصري داشته باشيد، تصديق خواهدي نمود که منابع بسيار کمي(چه فارسي و چه لاتين) در اين حوزه وجود دارد.به ويژه اگر موضوع ديني بودن را به شکل جدي وارد مسأله نماييم(نه آن برداشت محدود مسيحيت از دين که دين را تقريباً مساوي کليسا مي داند)، مي توان با جرأت گفت که اين موضوع تا به حال در يک چارچوب تئوريک قابل قبولي بحث نگرديده است.
از آن جا که در اين نوشتار صحبت از مباني است نبايد انتظار داشته باشيم که برخي مباحث سطحي( که نوعاً در هنگام بحث از چنين مسائلي ايراد ميگردد) دوباره طرح گردد، بلکه براي تبيين ابعاد مختلف موضوع در يک چارچوب تئوريک قابل قبول، نياز به نوعي دقت هاي عقلي و فلسفي داريم.
ترکيب عبارات به کار رفته در عنوان، مي تواند برداشتهاي مختلفي ...
بقیه را در ادامه ی مطلب بخوانید...
ادامه مطلب
